کمبود بودجه یا ضعف مدیریت درکسب درآمد پايدار شهري ابرکوه،راهکارهای کسب درآمد توسط شهرداری ابرکوه/ سید علیرضا رجایی کارشناس عمران وکارشناس ارشد مدیریت(۳نظر)

کمبود بودجه یا ضعف مدیریت درکسب درآمد پايدار شهري ابرکوه،راهکارهای کسب درآمد توسط شهرداری ابرکوه/  سید علیرضا رجایی کارشناس عمران وکارشناس ارشد مدیریت(۳نظر)

ابرنیوز:مقاله ارسالی یکی از همراهان سایت خبری ابرکوه  را که حاوی ایده های کسب درآمد شهرداری ابرکوه است و به گونه ای می تواند ایده هایی برای کارآفرینان نیز فراهم کند می خوانید.

مقدمه :

در دهه های اخیر که شهرداری ها به عنوان سازمان خودگردان مطرح شده و بودجه آنها از بودجه کشوری جدا شده اند ،همواره کسب درآمد پایداریکی از  مباحث مهم شهرسازی و توسعه شهری است که جامعه شهری ایران را در سال های اخیر به شدت تحت تاثیر قرار داده است. کسب در آمد پایدار در این گونه سازمانها نیازمند برنامه ریزی بلند مدت و کوتاه مدت می باشد که عدم برنامه ریزی و تدوین نقشه راه(Road map)  در این سالها باعث شده است که ضعف مدیریتی در ناپایداری کسب درآمد آمیخته شود.

تأمین مالی شهرداري ها داراي پیچیدگی هاي خاص خود می باشد و برای تحقق خواسته های مطلوب نیازمند مدیران با تجربه و آمیخته با علم روز در زمینه های مختلف اقتصادی ، مدیریتی ، حقوقی و… می باشد. از یک طرف متولیان امور شهري باید درآمد مورد نیاز خود را از نظام شهر و شهروندان تأمین و از سوي دیگر منبع درآمدي باید به گونه اي باشد که فرآیند حرکت شهر به سمت توسعه پایدار شهري را با خطر روبرو نساخته و فرصت زندگی براي نسل هاي حال و آینده را نیز حفظ نماید. به عبارت دیگر منابع درآمدي شهرها باید با مبانی نظري توسعه پایدار شهري یکسو بوده و منابع درآمدي از ویژگی هاي پایداري برخوردار باشد. اما کلیه منابع درآمدي شهرداري ها درآمدهاي پایدار نیستند و شهردار يها نمی توانند در بلندمدت به این درآمدها تکیه نمایند.

بررسى منابع درآمدى شهرداريها روشن مى سازد كه منابع درآمدى پايدار سهم ناچيزى در تامين مالى شهردارى ها دارند بنابراين درآمد شهردارى ها بايد در ماهيت خود به سمت منابع پايدار، منظم و قابل وصول حركت كند و منابع درآمدى ناپايدار جاى خود را در رديف هاى درآمدى شهردارى ها به منابع پايدار، مستمر و قابل وصول بدهد. به گونه اى كه مناسب ترين منبع درآمدى در حوزه اقتصاد شهرى را مى توان كارآمد نمودن نظام تشخيص اقتصادى منابع دانست كه زيربناى رشد اقتصادى را براى همه شهردارى ها فراهم مى سازد و عواملى چون نيروى انسانى كارآمد، ساختار سازمانى مناسب، آموزش تخصصى و حرفه اى مديران، ايجاد و توسعه بانك اطلاعات و ضوابط و آئين نامه ها و دستور كارهاى اجرايى در حوزه درآمدى مى تواند سبب كارآمدى اين نظام گردد.

اکنون پس از گذشت شش ماه از تغییر مدیریتی در بزرگترین نهاد مردمی شهر عزیزمان ابرکوه ؛ هنوز ندای کمبود نقدینگی به گوش می رسد و این گونه به مردم القا می گردد که هر گونه تغییر شهری آن هم بصورت جدی در شهر مستلزم تامین هزینه ها ی آن می باشد البته بر کسی پوشیده نسیت که عدم تامین بودجه، امکان شروع هر نوع پروژه ای  را از مسئولین سلب خواهد کرد. اما می بایسیت از فضای انتخاباتی شوراها و ارائه برنامه کاندیداهای شهردار فاصله گرفت وبا برنامه ریزی علمی به سمت تدوین راهکارهای تامین بودجه های پروژه های مختلف حرکت کرد.

همانطور که می دانیم منابع مالی شهرداری ها از دو روش پایدار و ناپایدار تامین می گردد .

فصل اول :تامین مالی از روش ناپایدار

این روش همان کسب در آمد سنتی شهرداریها محسوب می شود.که هم اکنون دیگر جوابگوی نیازهای شهری نمی باشد . در این روش اغلب هزینه های اجرایی شهر را از عوارض دریافتی و مستقیما از سوی مردم تامین می کند.

متاسفانه این نوع درآمدها نه تنها مقطعی بوده و استمرارپذیر نمی باشند، بلکه در دراز مدت بدون شک به تهدیدی بزرگ برای شهر و شهروندان تبدیل می شوند در سال های اخیر به جهت فقدان منابع مالی مناسب و ضرورت خدمات رسانی ، بخش عمده درآمد شهرداری از طریق منابع ناپایداردرآمدی بوده است.

فروش تراکم ساختمانی (که در شهرهای کوچک کاربرد چندانی ندارد)، تثبیت تجاری ، تخلفات ساختمانی و صدور پروانه ساخت عوارض ناشی از اجراي جریمه کمسیون ماده صد و جرائم تخلفات ساختمانی و شهري، غرامت ها ودرآمدهاي حاصله تغییر کاربري ها و عوارض حذف پارکینگ از مهم ترین درآمد های ناپایدار هستند .

این درآمدها بطور قطع در زمره درآمدهاي ناپایدار جاي دارند. هرچند آمار و ارقام درآمدهاي شهردار يها حاکی از رقم قابل ملاحظه این درآمدها هستند، اما این چند قلم که فلسفه وجودي آنها بر مبناي بازدارندگی از عدول از برنامه هاي جامع شهري است و اعمال این عوارض سبب کاهش آسیب هاي شهري می گردد، اما متأسفانه تجربه مطالعات در مورد درآمدهاي شهري نشان می دهد که نگاه شهرداريهاي کشور به این اقلام، نه بازدارندگی بلکه درآمدزایی آنها است. این موضوع سبب گردیده است که درآمدهاي حاصله از جرائم تخلفات ساختمانی، تغییر کاربري ها، و موارد مشابه کاهش نیابد و شهرداري ها از وجود و حتی افزایش این اقلام ناراضی نباشند. بدیهی است که چنین نگرشی به اتکاء بیشتر شهرداري هاي کشور به درآمدهاي ناپایدار دامن زده و موجب کاهش کیفیت زندگی شهرها می گردد..

نتایج حاصله از گسترش تخلفات ساختمانی و به تبع آن افزایش درآمدهاي شهردار يها باعث می گردد که شهر در همه ابعاد خود شامل محیط اجتماعی، نظام اقتصادي، نظام دسترسی، فرم کالبدي و منظر شهري دچار مشکل اساسی گردد.

البته وابستگی به درآمد های ناپایدار به عنوان مثال درآمد ناشی از صدور پروانه ساختمانی ، با رکود دربخش ساخت و ساز می تواند بخش اعظمی از درآمدهای شهرداری را ازکف بدهد و بعضا مدیران شهرداری برای اجرای پروژه های مصوب با مشکل روبرو شوند .

فصل دوم : درآمد های پایدار

درآمد های پایدار به آن گونه درآمد گفته می شود که در بازه زمانی دچار تغییر شدید نشده و یا اینکه تغییرات قابل پیش بینی باشند .چنانچه مدیران ارشد شهری در جهت تامین بودجه های خود از این روش باشند مطمئنا توسعه پایدار شهر در دراز مدت امکان پذیر خواهد بود .

اما  زمانى كه به درآمدزايى پايدار مى انديشيم نمى توان از هر منبعى كسب درآمد كرد و نگاه مدیران ارشد شهری به موضوع درآمدزايى بايستى نگاهى بلند مدت و زيربنايى باشد.درآمدزايى پايدار بدين معناست كه درآمد از منابعى و به گونه اى كسب شود كه حقوق آيندگان پايمال نشده، كيفيت زندگى كاهش نيابد . اگر بخواهيم نگاه دقيق ترى به درآمدزايى داشته باشيم بايستى بگوييم اين موضوع شامل دو بخش است: اولاكسب درآمد بيشتر، ثانيا كاستن از بارهزينه ها.

كسب درآمد بيشتر براى شهردارى به كمك افزايش منابع درآمدى، ارائه خدمات جديدتر و متنوع تر توسط شهردارى وبهره بردارى كارآمدتر از منابع انجام می پذيرد.كاستن از هزينه نيز به كمك حذف موازى كارى ها، كاهش برون سپارى هاى امور شهردارى، كاهش هزينه هاى مربوط به مراسم ها، جوان سازى بدنه شهردارى، افزايش پويايى سازمانى و ايجاد هسته هاى خلاق و نوآور صورت مى گيرد.

از آن جايى كه درآمدهاى پايدار مستلزم وجود توسعه پايدار در اقتصاد است و همچنين توسعه پايدار در اقتصاد بستگى بسيار شديدى به چگونگى استفاده از امكانات و خدمات زيست محيطى و حفاظت از اين منابع از قبيل استفاده از هوا، آب، فضاى سبز و كليه امكانات و فضاهاى شهرى دارد، اين درآمدهاى پايدار بايد از دو خصيصه تداوم پذيرى و حفظ كيفى محيط شهرى برخوردار باشند كه در طول زمان قابل اتكا بوده و براى دستيابى به آن بتوان برنامه ريزى هاى لازم را انجام داد. بنابراين كليه اقلام درآمدى كه به هر دليل تحت تاثير شوك ها، بحران ها، تغيير قوانين و مقررات و نوسانات اقتصادى قرار مى گيرند قابل اتكا نبوده و خصيصه اول پايدارى را ندارند. از طرف ديگر درآمدهاى پايدار بايد به گونه اى تعريف شوند كه دستيابى به آن ها شرايط كيفى شهر را به عنوان يك پديده زنده در معرض تهديد وتخريب قرار ندهد. به عبارت ديگر مطلوب بودن و سالم بودن درآمد حائز اهميت است..

فصل سوم: راهکارهای کسب درآمد پایدار

همانطور که در قبل گفته شد بهترین ومطمئن ترین کسب درآمد در شهرداری ها کسب درآمد پایدار می باشد در این بخش راهکارهای کسب درآمد پایدار ذکر می گردد :

۱-    مدیریت پسماند :

درکشورهاي پیشرفته دفن زباله صورت نمی پذیرد؛ بلکه زباله به عنوان مواد مفید قابل بازیافت تلقی

شده و از آن کالاهاي اقتصادي تولید و روانه بازار می شود که با صرف هزینه اولیه براي خرید تجهیزات

مورد نیاز این کار، درآمدي سرشار به دست می آید.

یکی از راههایی که مدیران شهری در پی توسعه آن در جهت درآمد زایی بر آمدند مدیریت پسماند شهری است . جداسازی پسماندها از قدیم در فرهنگ ایرانی به شكل جداسازی نان خشك و فروش اشیای كهنه و كاربرد فضولا‌ت برای تهیه كود و به عنوان سوخت در شهرها و روستاها مرسوم بوده و رواج شغل‌های كهنه فروشی، نان خشكی و… تأكیدی بر این بحث است.

در ایران جداسازی پسماندهای شهری اغلب به صورت غیر رسمی توسط دوره‌گردها و گاهی اوقات توسط كارگران شهرداری انجام می‌شود. در اكثر شهرهای كشور صنایع بازیافت به صورت ابتدایی و غیربهداشتی وجود دارد. كاغذ و مقوا، پلا‌ستیك، شیشه و فلزات از جمله مواد با ارزشی هستند كه تفكیك می‌شوند و مورد استفاده مجدد قرار می‌گیرند. غالب صنایع و كارگاه‌های بازیافت غیررسمی به صورت غیربهداشتی و غیراستاندارد در سطح كشور پراكنده هستند و فعالیت سودآوری برای صاحبان این صنایع به شمار می‌آیند. در عوض خطرات بهداشتی و زیست محیطی فراوانی را به دنبال دارد. بنابراین ساماندهی این گروه‌ها و ساماندهی فعالیت آنها می‌تواند در اجرای برنامه‌های بازیافت، شهرداری‌ها را یاری كند.

قانون مدیریت پسماندهابه تصویب مجلس شورای اسلا‌می‌رسید و آیین‌نامه اجرایی آن نیز در سال ۸۴ توسط هیأت دولت، تصویب شد.این خود راه کاری مناسبی بود .درکشورمان به رغم سابقه طولا‌نی سازمان‌های محلی و قدمت تشكیل برخی از شهرداری‌ها به عنوان مسؤولان مدیریت پسماندهای شهری، در این زمینه فعالیت اساسی و اصولی انجام نشده و تا دهه‌های اخیر تحولا‌ت این امر چندان محسوس و با اهمیت نبوده است.

وضعیت مدیریت پسماندها در ابرکوه از شرایط مناسبی برخوردار نیست.اجرای برنامه تفكیك از مبدا و موفقیت آن مستلزم مشاركت و همكاری عمومی‌است. فرهنگ‌سازی و آموزش عمومی‌و تخصصی مستمر در رسانه‌ها و ایجاد روابط عمومی‌فعال و پویا بین مدیریت شهری و شهرداری‌ها با مردم و همچنین همكاری دستگاه‌های اجرایی مختلف با شهرداری‌ها از ضروری‌ترین ابزار اجرای برنامه تفكیك از مبدا و موفقیت آن است. با توجه به محاسن واگذاری امور اجرایی پسماندها به بخش خصوصی باید تمهیدات لا‌زم در این زمینه‌اندیشیده شود. شهرداری در این مرحله که با کمبود نقدینگی مواجه هست می تواند با مشارکت بخش خصوصی و با رعایت صرفه وصلاح حقوق شهروندان اقدام به بازیافت زباله نماید و از این طریق در آمد قابل قبولی را کسب نماید.

۲-   تاسیس سازمان ميادين ميوه و تره بار و فرآورده هاي كشاورزي

یکی از معضلاتی که سالها شهروندان ابرکوهی با آن مواجه هستند ، توزیع نامناسب میوه و تره بار و فرآورده هاي كشاورزي با قیمتهای بسیار متفاوت می باشد .

احداث ميدان ميوه و تره بار به منظور تأمين تسهيلات لازم جهت معاملات ميوه و تره بار و ايجاد رابطه سالم براي حفظ منافع مصرف كنندگان و توليدكنندگان فرآورده هاي كشاورزي و همچنين تغذيه بازارهاي روز ميوه و تره بار می باشد با آغاز بهره برداري از ميدان ميوه و تره بار در شهر، خرده فروشان موجود كه به صورت پراکنده اشتغال دارند بتدريج به ميدان هدايت و ترغیب خواهند شد. و از طرف دیگر با نظارت شهرداری بر روی قیمت ها و تنوع محصولات ارائه شده مصرف کنندگان نیز به خرید از میادین ترغیب شده و پس از گذشت اندک زمانی استقبال عمومی و رونق کسب وکار دیده می شود.

در نتیجه شهرداری می تواند با ساخت میادین تره بار با کمترین هزینه ممکن (به صورت ساندویچ پانل ) در چند نقطه و اجاره قسمت های مذکور ضمن اینکه درآمد پایداری در این خصوص کسب می نماید در خدمت رسانی بیشتر به شهروندان تلاش کند .

۳-  برندینگ :

برندینگ مبحث مهمی است که در این زمینه شهرداری‌ ابرکوه باید به آن توجه ویژه کند. همان‌طور که سایر شهرداری ها با برنامه‌ریزی مناسب، توانسته اند روزنامه و فروشگاه خاصی را در اذهان عموم به خوبی به ثبت برساند ، مسئولان ارشد شهری ابرکوه نیز می توانند با  ایجاد فروشگاه های مختلف ضمن خدمت رسانی مطلوب به شهروندان از سود حاصل این کار در جهت تحقق برنامه های خود استفاده نماینند و همچنین با انتشار هفته نامه می توانند دو هدف کلی را دنبال نمایند ،اولا اینکه با پذیرش وچاپ آگهی های مختلف درآمد زایی را توسعه داده وثانیا از این کانال در جهت فرهنگ سازی ، توسعه و احیای فرهنگ بومی ابرکوه تلاش شود واز جهت دیگر پیشبرد اهداف شهرداری مد نظر قرار گیرد.

۴-   ایجاد دفاتر خدمات شهری :

شهرداری ابرکوه می تواند کلیه خدمات خود را از طریق واگذاری به بخش خصوصی ونظارت جامع بر آنها برو نسپاری کند طرحی که در سایر شهرها به خوبی انجام شده و ضمن کاهش هزینه های نیروی انسانی شهرداری ، قابلیت در آمد زایی نیز دارد.

۵-   استفاده از نیروی انسانی متخصص ، خلاق و کارآفرین :

باید افراد خلّاق و کارآفرین در شهرداری به کار گرفته شوند که از راههای مختلف برای شهرداری ها کسب درآمد بکنند و نیازی نباشد که برای هر مشکلی به صورت مستقیم به خود مردم مراجعه شود.

یکی دیگر از مسائل مهم در این عرصه، استفاده از نیروهای متفکر و خلاّق در حوزه هزینه ها و درآمدهای شهرداری ابرکوه است. این یک سوال اساسی است که شهرداری تا به حال چند بار برای کشف ایده های جدید در خصوص افزایش درآمدها و کاهش هزینه ها در مجموعه شهر ابرکوه فراخوان برگزار کرده است؟

اگر شهرداری از ایده ها استقبال کرده و حتی آنها را خریداری نماید و اگر سالی حتی یکی از این ایده ها عملیاتی شود، در طی چند سال، تحولی بزرگ و سرمایه عظیمی برای شهرداری ابرکوه ایجاد خواهد شد.

۶-   درآمد حاصل از پارکینگ شهري :

درآمد حاصل از پارکینگ شهري با احداث پارکینیگ طبقاتی و چه از طریق نصب پارکومتر و چه از طریق گماردن پارکبان، از اقلام درآمدي پایدارمحسوب می گردند. هر چند رقم مزبور در درآمدهاي شهرداريهاي در حال حاضر سهم قابل توجهی ندارد؛ اما به لحاظ وجود تقاضاي فزاینده براي فضاي پارك وسائط نقلیه درمناطق مرکزی شهر و رشد شدید تعداد خودروها، پتانسیل فعال شدن این قلم درآمدي را سبب  می شود. لازم به ذکر است که بدلیل مستمر و همیشگی بودن این قلم، وضع و برقراري این درآمد باعث کاهش ترافیک در مراکز پر ازدحام شهري، و استفاده بیشتر شهروندان از وسائط حمل و نقل عمومی خواهد گردید و بنابر این ویژگی هاي یک درآمد پایدار را دارا می باشد. اضافه می گردد که اقلام درآمدي پایدار دیگري همچون عوارض سالیانه اتومبیل و وسائط نقلیه وجود دارد که به دلیل جلوگیري از اطاله کلام از آنها می گذریم.

۷-  استقراض و نقش بخش خصوصی در تأمین مالی شهرها:

استقراض از بانک ها و مؤسسات اعتباري و همچنین مشارکت بخش خصوصی در تولید و تهیه زیرساخت هاي مورد نیاز شهرها از دیگر راهکارهاي تأمین مالی شهرداري ها است. همانطور که قبلا نیز اشاره گردید با افزایش تقاضا براي خدمات عمومی و زیرساخت ها در مناطق شهري و مسأله تأمین مالی به منظور برآورده کردن نیازها از محدوده عوارض و فروش خدمات و کمکها دولتی فراتر می رود.

۸-  صنعت گردشگری :

۹-   همانطور که می دانیم شهر ابرکوه در مسیر اصلی گردشگران خارجی می باشد. با توجه به ظرفیت‌های بالقوه‌ای که شهر ابرکوه در حوزه‌های مختلف گردشگری دارد، شهرداری‌ می‌توانند با عنایت بیشتر به این مقوله باعث رونق اقتصادی و فرهنگ و عمرانی شهرها شوند.

استفاده از ظرفیت‌های گردشگری می‌تواند نقش بسزایی در تامین درآمد پایدار برای شهرداری داشته باشد.البته همکاری مستمر سازمان میراث فرهنگی نیز می بایست در این راه مدنظر قرار گیرد.در این خصوص می بایست شهرداری با ارائه طرح ها و برنامه های گردشگری نظیر موارد ذیل در این راه پر در آمد گام بر دارد.

۱-    تدوین چارچوب استراتژیک فضایی گردشگری شهر ابرکوه

۲-    تدوین برنامه های بلند مدت،  میان مدت و  عملیاتی

۳-    تدوین نظام اجرایی طرح و الزامات تحقق پذیری

۴-    تدوین الگوی تأمین منابع

 سایر موارد :

۱۰-  ایجاد هلدینگ ها و شرکت اغماری سرمایه گذاری در بخش های مختلف

۱۱- ساخت مجتمع تجاری

۱۲-  ساخت پروژه های تفریحی  با مشارکت بخش خصوصی

۱۳- تبلیغات شهری

۱۴- تشکیل موسسه اعتباری جهت تقویت پشتوانه مالی شهرداری

۱۵-  سهم درصدی شهرداری ازسوخت و جرایم رانندگی

۱۶- عوارض نوسازي

منابع :

۱-     ایزدي خرامه، ح  ، ۱۳۸۰

۲-    رزازيان، ۱۳۸۷، ۴۵

۳-    سرخلیل و رفعیان، ۸۹

۴-    شرزه اى و قطميرى،۱۳۸۰،۳۶

۵-    على آبادى و معصوم، ۱۳۸۰،۸

۶-    وحيد يگانگي ،شهرداریها ،۹۸

۷-    هاشمی، م. و طاهرخانی، ح ، ۱۳۸۹  

۸-    مهدیزاده، جواد و احمد سعیدنیا، ۱۳۹۱

مطالب پیشنهادی :

درباره نویسنده

3632 مطلب نوشته است .

  1. طراحی چهره می‌گه:

    سلام.وبسایت خیلی خوب و جامعی دارید.ممنون

    ابرنیوز:سلام.تشکر از شما

  2. علي می‌گه:

    ايده هاي بسيار جالبي است

  3. حسینی می‌گه:

    توجه به این مسائل قطعا در پیشرفت شهر ماثر است و لی همه اینها شعار بیش نیست و کسی نمی تواند در ابرقو پیاده کند

  4. حسین حاتمی شهردار ابرکوه می‌گه:

    با سلام

    ضمن تشکر از همشهری عزیز و سرور ارجمند جناب آقای رجایی. مقاله شما را کامل خواندم مطلب قابل استفاده ای بود.
    انشاالله توفیق زیارت حضوری شما هم دست بدهد تا از تجربیات حضرتعالی اسفاده بیشتری کنیم.

دیدگاه شما

تمام حقوق این سایت برای © 2017 اخبار شهرستان ابرکوه. محفوظ است.
بهینه سازی شده king2net